Meerdere opdrachtgevers kunnen helpen om schijnzelfstandigheid te voorkomen, maar ze zijn geen automatische garantie. Het belangrijkste is dat je als zzp’er zichtbaar ondernemer bent en niet in de praktijk werkt als werknemer. Op deze pagina lees je hoe opdrachtgevers, afhankelijkheid en ondernemerschap worden beoordeeld.
Is één opdrachtgever automatisch schijnzelfstandigheid?
Nee. Eén opdrachtgever betekent niet automatisch dat je schijnzelfstandig bent. Een grote opdracht kan tijdelijk veel tijd vragen. Denk aan een implementatieproject, interim-opdracht, bouwproject, adviestraject of specialistische opdracht. Het is mogelijk dat je tijdelijk maar één klant hebt en toch zelfstandig werkt.
Het risico neemt vooral toe wanneer je langdurig afhankelijk bent van één opdrachtgever én weinig ondernemersvrijheid hebt. Als je daarnaast vaste werktijden hebt, onder leiding werkt, geen eigen risico loopt en volledig meedraait in het team, lijkt de situatie sneller op loondienst.
Lees bij twijfel ook wanneer iemand schijnzelfstandig is.
Waarom meerdere opdrachtgevers belangrijk kunnen zijn
Meerdere opdrachtgevers laten zien dat je actief bent op de markt. Je bent dan minder afhankelijk van één klant en presenteert jezelf duidelijker als ondernemer. Dat ondersteunt het beeld dat je een zelfstandig bedrijf runt.
Voorbeelden van ondernemersgedrag zijn:
- opdrachten werven;
- offertes uitbrengen;
- onderhandelen over tarieven;
- eigen voorwaarden gebruiken;
- investeren in marketing;
- een portfolio onderhouden;
- actief netwerken;
- meerdere inkomstenbronnen hebben.
Meerdere opdrachtgevers zijn dus vooral belangrijk als onderdeel van het totaalbeeld. Ze versterken je ondernemerspositie, maar vervangen geen goede opdracht, vrijheid in uitvoering of ondernemersrisico.
Het totaalbeeld blijft beslissend
Bij schijnzelfstandigheid gaat het nooit om één criterium. Meerdere opdrachtgevers kunnen helpen, maar als je bij één opdrachtgever alsnog werkt als werknemer, blijft er risico. Andersom kan één opdrachtgever tijdelijk acceptabel zijn als de opdracht duidelijk zelfstandig is.
Een sterke zelfstandige situatie heeft meestal deze kenmerken:
- duidelijke opdracht;
- vrijheid in uitvoering;
- geen dagelijkse leiding;
- eigen tarief en voorwaarden;
- ondernemersrisico;
- zichtbare marktpositie;
- geen volledige inbedding;
- zakelijke overeenkomst.
Bekijk ook de kenmerken van schijnzelfstandigheid voor een bredere beoordeling.
Wanneer wordt één opdrachtgever risicovol?
Eén opdrachtgever wordt vooral risicovol wanneer de samenwerking structureel en afhankelijk wordt. Bijvoorbeeld als je jarenlang fulltime voor dezelfde organisatie werkt, geen andere klanten hebt, geen acquisitie doet en feitelijk een interne functie vervult.
Risicosignalen zijn:
- je werkt fulltime voor één opdrachtgever;
- je hebt geen eigen marketing of acquisitie;
- je gebruikt vooral middelen van de opdrachtgever;
- je hebt een interne functietitel;
- je vraagt verlof aan;
- je wordt beoordeeld als werknemer;
- je tarief is laag en nauwelijks onderhandelbaar;
- je opdracht heeft geen duidelijk eindresultaat.
In zo’n situatie is het verstandig om de opdracht opnieuw te toetsen met de schijnzelfstandigheid checklist.
Tijdelijk één grote opdracht: hoe beperk je risico?
Soms heb je als zzp’er tijdelijk één grote opdracht. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar zorg dan dat je ondernemerschap zichtbaar blijft. Leg goed vast wat de opdracht inhoudt, wat je oplevert en waarom de opdracht tijdelijk of projectmatig is.
Praktische tips:
- maak een duidelijke opdrachtovereenkomst;
- houd je website en profiel actief;
- blijf netwerken;
- bewaar offertes en acquisitieactiviteiten;
- werk met eigen voorwaarden;
- onderhandel zakelijk over tarief;
- voorkom dat je volledig intern wordt opgenomen.
Lees meer over een goede opdrachtovereenkomst schijnzelfstandigheid.
Meerdere opdrachtgevers en financieel risico
Meerdere opdrachtgevers verminderen afhankelijkheid. Als één opdracht stopt, valt niet direct je hele inkomen weg. Dat is een belangrijk ondernemerskenmerk. Een werknemer is meestal afhankelijk van één werkgever, terwijl een ondernemer klanten spreidt.
Financieel risico gaat echter verder dan het aantal opdrachtgevers. Het gaat ook om eigen kosten, investeringen, aansprakelijkheid, debiteurenrisico, verzekeringen en onbetaalde acquisitie. Daarom is het verstandig om ook te kijken naar financieel risico als zzp’er.
Meerdere opdrachtgevers en tarief
Met meerdere opdrachtgevers sta je vaak sterker in tariefonderhandelingen. Je bent minder afhankelijk van één klant en kunt beter bepalen welke opdrachten passen bij je expertise en prijsniveau. Een passend tarief helpt om je zelfstandige positie te ondersteunen.
Een laag tarief is niet automatisch verkeerd, maar kan risicovol zijn als je volledig afhankelijk bent en weinig vrijheid hebt. Lees daarom ook uurtarief zzp schijnzelfstandigheid.
Hoe toon je meerdere opdrachtgevers aan?
Je hoeft niet altijd gevoelige klantinformatie openbaar te maken. Wel kun je je ondernemerschap zichtbaar maken. Denk aan:
- portfolio met afgeronde projecten;
- klantcases zonder vertrouwelijke details;
- offertes;
- facturen;
- agenda met acquisitiegesprekken;
- LinkedIn-activiteiten;
- website;
- samenwerkingen;
- algemene voorwaarden.
Voor de beoordeling gaat het erom dat je laat zien dat je bedrijf actief is op de markt. Een slapende website en jarenlang één klant geven een zwakker beeld.
Wat als je door één opdrachtgever bijna fulltime wordt ingehuurd?
Als één opdrachtgever je bijna fulltime wil inhuren, moet je extra kritisch zijn. Vraag of het werk echt een zelfstandige opdracht is. Is er een duidelijk resultaat? Kun je zelf bepalen hoe je werkt? Is er een einddatum? Word je niet behandeld als werknemer?
Als de opdrachtgever eigenlijk structurele capaciteit zoekt, kan een dienstverband passender zijn. Voor opdrachtgevers is het dan nuttig om zzp’er inhuren zonder schijnzelfstandigheid te lezen.
Meerdere opdrachtgevers bij sectoren met roosters
In sectoren zoals zorg, onderwijs en kinderopvang werken zzp’ers soms voor meerdere instellingen. Dat kan helpen, maar het lost niet alles op. Als je bij elke opdrachtgever volledig wordt ingeroosterd en aangestuurd als werknemer, blijft er risico.
In de bouw kan meerdere opdrachtgevers hebben juist duidelijker passen bij zelfstandig ondernemerschap, zeker als je eigen materiaal gebruikt en afgebakende klussen uitvoert.
Rol van de opdrachtgever
Ook de opdrachtgever moet opletten. Het feit dat een zzp’er meerdere klanten heeft, betekent niet dat de eigen opdracht automatisch veilig is. De opdrachtgever moet nog steeds zorgen voor een zelfstandige opdracht, beperkte aansturing en goede afspraken.
Gebruik hiervoor de Wet DBA checklist opdrachtgever. Zzp’ers kunnen de Wet DBA checklist zzp’er gebruiken.
Wat als je geen meerdere opdrachtgevers kunt krijgen?
Niet elke markt maakt het makkelijk om meerdere opdrachtgevers tegelijk te hebben. Een grote interim-opdracht of projectrol kan tijdelijk alle tijd vragen. Zorg dan dat andere ondernemerskenmerken sterk zijn: eigen voorwaarden, eigen tarief, duidelijke opdracht, vrijheid in uitvoering, eigen middelen en zichtbare acquisitie.
Als je merkt dat je opdracht steeds meer op loondienst lijkt, lees dan schijnzelfstandigheid oplossen.
Veelgestelde vragen
Moet een zzp’er altijd meerdere opdrachtgevers hebben?
Nee. Het is geen harde eis. Wel helpt het om ondernemerschap aannemelijk te maken.
Hoe lang mag je voor één opdrachtgever werken?
Er is geen vaste termijn die altijd veilig of onveilig is. Hoe langer de samenwerking duurt, hoe belangrijker een duidelijke opdracht en zelfstandige praktijk worden.
Is acquisitie belangrijk als ik één grote opdracht heb?
Ja. Actieve acquisitie laat zien dat je ondernemer blijft, ook als je tijdelijk één grote opdracht uitvoert.
Kan ik meerdere opdrachtgevers hebben en toch schijnzelfstandig zijn?
Ja. Als je bij een opdrachtgever werkt onder gezag en volledig bent ingebed, kan daar alsnog risico bestaan.
Wat is het beste bewijs van ondernemerschap?
Een combinatie van klanten, offertes, eigen voorwaarden, tariefonderhandeling, ondernemersrisico, eigen middelen en vrijheid in uitvoering.
